Co każdy founder wiedzieć powinien - o finansach

Zebraliśmy nasze doświadczenia i przemyślenia na temat finansowych aspektów prowadzenia start-upu.

Trzy najważniejsze punkty:
🔝 Priorytetyzuj wydatki - określ, które wydatki są krytyczne;
🥷 Uelastycznij wydatki - płać za tyle, ile zużywasz;
🧮 Zachowuj finansowe BHP - wiedz, na co wydajesz i na jak długo jeszcze wystarczy.

Founderem jest zazwyczaj wizjoner dostrzegający nowy model biznesowy lub magik, potrafiący „wydusić” z technologii więcej niż przewidywali jej twórcy. Rzadko któryś z nich jest ekspertem od finansów.

Ale tak przyziemne zagadnienie jak zmniejszające się saldo na koncie, dotyczy także wizjonerów i magików technologicznych.

Priorytetyzuj wydatki

  • Nie wszystkie wydatki są tak samo ważne. Oceń, co jest niezbędne do osiągnięcia obiecanego kamienia milowego. I które działania najbardziej przybliżą nas do tego celu. Niezbędne będą wydatki na przygotowanie produktu, na pozyskanie klientów i na obsługę klientów. Odrzucamy działania, które nie przynoszą wartości.
  • Ale jeśli konkretny wydatek jest niezbędny – wydawaj rozsądnie szybko. Celem jest zbudowanie produktu, a nie oszczędzanie środków.

Wydawaj rozsądnie

  • Uelastycznij wydatki. Elastyczne wydatki pozwolą na dostosowywanie wykorzystywanych zasobów do skali, zarówno do szybkiego wzrostu, jak i do koniecznego downscaling-u. Najczęściej takimi wydatkami są wynajem biura, oprogramowania. Elastyczne kontrakty są droższe na jednostkę, ale płacimy za tyle, ile używamy. Elastyczność dotyczy także kupowania i utrzymywania zapasów.
  • Korzystaj z freelancerów, usług outsourcingowych czy talentów na godziny – gdy kompetencji danego eksperta nie wykorzystujemy przez 100% czasu. Płacenie ekspertowi na etacie będzie droższe w przeliczeniu na godzinę jego efektywnej pracy.
  • Twój CFO to dyrektor finansowy w formie elastycznej usługi
  • Rozważ działania niskokosztowe. Biuro nie musi być w prestiżowej lokalizacji, zwłaszcza jeśli dopuszczamy pracę zdalną. W marketingu możemy polegać na wykorzystanie własnego contentu na social mediach, żeby edukować potencjalnych klientów.

Pamiętaj o przychodach

  • Wersja darmowa nie może być powszechnym sposobem korzystania z produktu. Zaproponuj szybko kolejny pakiet, tani, ale płatny. Jeśli klienci nie kupią, to być może nie dostrzegają jeszcze odpowiednio dużych korzyści. To kluczowy feedback dla Ciebie.
  • Fakturuj szybko. Szybko wystawiona faktura to wcześniejszy wpływ gotówki.
  • Stosuj aktywną politykę cenową. Zaproponuj upusty przy jednorazowej płatności za dłuższe zobowiązanie.
  • Pilnuj płatności od klientów. Faktura wystawiona, a nieopłacona przez klienta – to jeszcze wypływ gotówki. Bo trzeba zapłacić podatki.

Finansowe BHP

  • Słowo runway nie bez przyczyny weszło do startupowego języka. Jeśli nie nabierzesz wystarczającej prędkości przed końcem pasa (czytaj – nie osiągniesz zakładanych lub uzgodnionych z inwestorami celów) – nie wystartujesz do kolejnej rundy. Czeka cię awaryjne hamowanie, a może nawet biznesowa katastrofa.
  • Dlatego tylko dobre i szybkie raportowanie umożliwi bieżący monitoring postępów i wyników w porównaniu z założonym burn i pozostałym czasem (runway). Jest niezbędne do pozyskania kolejnej rundy finansowania.
  • Wydawanie pieniędzy powoduje, że jest ich mniej – po pozyskaniu środków należy wciąż zachować dyscyplinę finansową.
  • Wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za osiągnięcie celów, ale także i za poziom kosztów.
  • Podejmujemy decyzje w oparciu o dane. Mierzymy efektywność poszczególnych działań, np. różnych działań marketingowych.
  • Stale poprawiamy wydajność. Wykorzystaj dostępne narzędzia do standaryzacji i automatyzacji konkretnych zadań. Odciążenie od zadań pracowników oznacza, że potrzebujesz mniej pracowników.
  • Mimo, że jest to start-up, a nie skostniała korporacja, zasady dotyczące wydatków muszą być wdrożone, zakomunikowane i egzekwowane. Zasady powinny opisywać, co traktujemy jako dopuszczalne wydatki związane z biznesem (w tym z kart płatniczych), reguły autoryzacji wydatków od pewnego poziomu.
  • Twój CFO stosuje system do obiegu dokumentów i prowadzi kontroling finansowy i operacyjny.

Przygotuj się na niepogodę

  • Przygotuj co najmniej dwa scenariusze. Ten drugi to pesymistyczny. I do scenariusza pesymistycznego powinien być dołączony plan działań, co zrobić, jeśli niestety ten zrealizuje się.
  • Aktualizuj plan kwartalnie – ze względu na szybki wzrost firmy i duża zmienność otoczenia. Pojawią się nowe okazje, ale też nieoczekiwane przeszkody – trzeba do nich dostosować się.
  • Utrzymuj rezerwę gotówkową. Wyniki mogą być gorsze od zaplanowanych, a szkoda tracić dobrych pracowników.
  • Z tego samego powodu utrzymuj gotowość do pozyskania kolejnego finansowania. Ważna jest komunikacja z inwestorami. Informuj ich na bieżąco, co dzieje się w firmie, na co wydajemy i dlaczego, zwłaszcza jeśli są odchylenia od przyjętego budżetu. Rozmawiaj z nim o niepewności, możliwych szansach i istniejących zagrożeniach. Inwestorzy nie lubią być nie zaskakiwani.

Rzeczywistość może być taka, że founderzy nie mają czasu (albo i serca) do zajmowania się finansami. Skoro oni budują produkt, który rozwiązuje czyjeś problemy, tak ktoś inny rozwiązuje ich problemy.